In genealogische zin kun je zeggen dat ik van Duitse afkomst ben.
Althans: héél in de verte. Want mijn verst bekende
voorouders kwamen rond 1600 uit Duitsland: hij van Nesserland,
een eiland dat voor Emden in de Dollard lag; zij uit Dersum, niet
ver van de grens. In Blijham (ham = inham, haven(tje)), aan de
Westerwoldse in Oost-Groningen en bereikbaar over land en over
water (vanaf de Dollard) ontmoetten jongen en meisje elkaar, en
zoals dat dan gaat, werden ze verliefd.
In 1626 zijn ze ze in Blijham getrouwd en kregen ze kindertjes.
In die volgorde, zoals het in die tijd hoorde (op andere plaatsen,
en zeker in latere tijden, was die volgorde nogal eens anders, en
vooral op de Veluwe kwam het voor dat een meisje eerst een 'bewijs
van vruchtbaarheid' moest leveren door seks in een hooiberg; slaagde
ze niet (haar menstruatie bleef doorgaan), dan werd ze slachtoffer
van een wrede praktijk: er werd een bos dode takken aan de voordeur
van haar ouderlijk huis gebonden, waardoor ze voor iedereen duidelijk
zichtbaar voor schut stond, en die voor jongens op huwelijkspad een
niet mis te verstane waarschuwing vormde: ga aan dit huis maar voorbij.
Maar ja, "Duitse afkomst"? Dat is dan wel bezien vanuit het perspectief
van de 20
e/21
e eeuw, want landen, rijken, en de
namen ervan variëren in de loop der tijd nogal eens. In de periode
rond 1600 was er nog geen Duitsland, maar het Sacrum Imperium Romanum
(Heilige Roomse Rijk), en was er het opgekomen protestantisme en de machtsstrijd
tussen het protestantisme en het rooms-katholicisme, uitmondend in de
Dertigjarige Oorlog (1618-1648). Wie er meer van wil weten kan
deze webpagina
als startpunt nemen. Interessant daarin is "de periode waarin de
landheer bepaalde welke religie zijn onderdanen zouden aanhangen".
Iets dat in feite in andere vorm in sommige landen ook/weer in de
20
e/21
e eeuw zou gelden; of omgekeerd: wat de
onderdanen
niet mochten aanhangen. We hebben het dan niet
alleen over een religie, maar ook over een ideologie; allebei begrippen
trouwens die uitsluitend aan de menselijke fantasie zijn ontsproten
en die allebei controle over en overheersing van het volk ten doel
hebben. En daarnaast ook hele landen, zonodig gewapender hand.
Maar mijn verre voorouders waren dus op tijd naar Groningen gegaan.
Wie dat allemaal, en nog veel meer, leest en kijkt naar de latere
ontwikkelingen, in het bijzonder in de jaren 2020 en verder, die moet
wel tot de conclusie komen dat de Latijnse soortnaam "homo sapiens"
(de wijze/verstandige mens) voor de mens volkomen misplaatst is en
iets als "homo stultus" (dom, stompzinnig) zou moeten zijn. Want geen
andere diersoort deed en doet zo zijn best om Planeet Aarde en alle
leven erop volledig uit te roeien, pakweg 5 miljard jaar voordat
de natuur, door het opgebrand raken van de zon, daarvoor zorgt. Het is
trouwens diezelfde mens die in al zijn grenzeloze arrogantie het heeft
over astronauten, kosmonauten, taikonauten, terwijl ze niet verder dan
de maan op 400.000 km komen, terwijl het heelal een doorsnede van
120.000.000.000.000.600.000.000 km heeft...
De naam Beertema stamt uit 1811, toen Napoleon had verordonneerd
dat iedereen die geen achternaam had er een
moest kiezen.
De naam is afgeleid van de plaatsnaam Beerta, waar de eerste man
(Leendert Eppes) was geboren die de nieuwe achternaam zou gaan
dragen. Zijn jongere broer Harm Eppes koos de naam Stel. De families
Beertema en Stel zijn dus geparenteerd, maar ik heb naar de Stel tak
nooit verder onderzoek gedaan.
Wat Nesserland betreft: tussen het eiland en Emden was de Dollard
ondiep en slibde hij geleidelijk dicht. Uiteindelijk is Nesserland
zo deel van het vasteland geworden en bij Emden gevoegd. In Emden
herinnert de straatnaam
Nesserlander Straße in het
havengebied nog aan het voormalige eiland.
We springen nu ver vooruit in de tijd: naar 1883. In dat jaar werd
mijn grootvader geboren, in
Kropswolde.
Na zijn huwelijk in Slochteren werd in 1914 mijn vader geboren, in
Siddeburen. Dat er heel veel later onder Slochteren een gasbel zou
worden gevonden, die achtereenvolgens groot, heel groot, enorm, en
tenslotte gigantich zou blijken, kon toen uiteraard niemand bevroeden.
Dus ook niet dat die gasbel Nederland lange tijd welvaart zou brengen,
ondanks mismanagement en exportverdwazing bij de overheid en
grootgeldverdienerij bij de exploitanten, terwijl alle ongemak en schade
door aardbevingen aan huizen en gebouwen bij de gewone Groningers
kwam te liggen.
Wie wil weten hoe de Dollard is ontstaan belandt in het limbo: het
enige dat zeker is over het ontstaan ervan is dat daar eigenlijk
niets met zekerheid over bekend is. Speculaties en theorieën
erover zijn er wel, maar daar blijft het dan wel bij. Meer informatie op
Wikipedia.
